مقاله حقوقی · مسئولیت پزشکی · 3 دقیقه مطالعه · 29 ژوئن 2026
مقدمه
در پرتو پیشرفتهای علوم پزشکی و فناوریهای جراحی، خطاهای پزشکی به چالشی مهم تبدیل شدهاند که ایمنی بیماران را تهدید میکند و آنان را در معرض خطر آسیبهای دائمی یا عوارض جدی قرار میدهد. در این زمینه، پرونده شماره 2018/423 که در دیوان تمیز دبی رسیدگی شد، پروندهای از مسئولیت پزشکی در جراحیهای چشم را روشن میکند؛ پروندهای که در آن رشته رویدادها میان تالارهای دادگاه و اتاقهای عمل جراحی در هم تنیده است و داستان رنج یک بیمار و مسیر طولانی انتظار برای عدالت را روایت میکند.
روند رویدادها
در یکی از روزهای نوامبر 2014، بیمار، مهندس و مدیر پروژهای که در کار خود بهشدت به بینایی دقیق متکی است، به دلیل تاری دید به مرکز پزشکی خوانده دوم مراجعه کرد. در کمال تأسف، پس از جراحی چشم راستش که خوانده نخست انجام داد، بینایی خود را بهطور کامل از دست داد. بیمار که چارهای نداشت، با مراجعه به کلینیکهای دیگر در پی راهحل برآمد و تنها دریافت که جراحی نخست با خطاهای فاحشی همراه بوده است و این امر رنج او را دوچندان کرد.
در جستجوی عدالت
مهندس زیاندیده راهی جز توسل به نظام قضایی نداشت و برای جبران بخشی از حقوق مادی و معنوی آسیبدیده خود خواستار خسارت شد. در 29 آوریل 2018، دادگاه حکم بدوی خود را صادر کرد و خواندگان را به پرداخت 300,000 درهم امارات و بهره قانونی محکوم کرد؛ حکمی که دادگاه در 19 سپتامبر 2018 آن را تأیید کرد.
تجدیدنظر و فرجامخواهی
هنوز بازتاب حکم بدوی فروکش نکرده بود که خواندگان تجدیدنظرخواهی کردند و کوشیدند ادله و استدلالهای مطرحشده از سوی دادگاه را رد کنند. با این حال، دستگاه قضایی بر تصمیم خود استوار ماند و صحت رویهها و احکام پیشین را تأیید کرد.
درسهای آموخته
این پرونده پیامی قوی به جامعه پزشکی است و بر لزوم پایبندی به بالاترین استانداردهای مراقبت سلامت و پذیرش مسئولیت خطاهای پزشکی تأکید میکند. این پرونده اهمیت شفافیت و پاسخگویی در طبابت را برجسته میسازد و اعتماد بیماران به نظامهای سلامت و قضایی را تقویت میکند.
دیدگاه کارشناسان
احمد صابر – رئیس دپارتمان دعاوی قضایی
احمد صابر خاطرنشان میکند که این پرونده چالشهای حقوقی پیش روی بیمارانی را که با خطاهای پزشکی مواجه میشوند برجسته میکند. وی میگوید: «ضروری است که با پروندههای مسئولیت پزشکی با جدیت و حرفهایگری برخورد کنیم و قانون پشتیبان بیماران و حامی حقوق آنان باشد. پزشکان و مؤسسات پزشکی باید بالاترین استانداردهای کیفیت و ایمنی را رعایت کنند تا از وقوع چنین رخدادهایی جلوگیری شود.»
ندی الماوی
پرونده مسئولیت پزشکی بازتاب چالشهای مهمی است که مؤسسات پزشکی و پزشکان در کار روزانه خود با آن روبهرو هستند. مهم است درک کنیم که خطاهای پزشکی ممکن است در هر زمانی رخ دهند، اما آنچه اهمیت دارد نحوه برخورد درست با آنهاست. پزشکان باید آماده باشند هنگام وقوع اشتباه آن را بپذیرند و از آن درس بگیرند تا در آینده تکرار نشود. مؤسسات پزشکی باید از بیماران آسیبدیده حمایت کافی کنند و در صورتی که خطاها ناشی از سهلانگاری یا رعایت نکردن استانداردهای پزشکی باشد، برای جبران خسارت منصفانه تلاش کنند. هدف نهایی، تحقق عدالت و ارائه بهترین خدمات سلامت به بیماران است.
نتیجهگیری
پرونده دیوان تمیز دبی نمونهای روشن از اهمیت عدالت در حوزه مسئولیت پزشکی است. حکم صادرشده تنها جبران مالی برای زیاندیده نبود، بلکه سنگ بنایی در تحکیم اصول عدالت و بازگرداندن اعتماد به نظام پزشکی و حقوقی بود. پیام این پرونده روشن است: خطاهای پزشکی صرفاً رخدادهایی منفرد نیستند، بلکه موضوعاتی هستند که باید با جدیت به آنها رسیدگی شود تا حقوق انسان و ایمنی در زندگی تضمین شود.
