مقاله حقوقی · املاک و دارایی · 4 دقیقه مطالعه · 29 ژوئن 2026
فرمان شماره (23) سال 2022 درباره اعطای حق سطحی بر اراضی تجاری در امیرنشین دبی
اطلاعات اساسی
عنوان: فرمان شماره (23) سال 2022 درباره ساماندهی اعطای حق سطحی بر اراضی تجاری در امیرنشین دبی
تاریخ صدور: 7 ژوئیه 2022 (8 ذیالحجه 1443 قمری)
حاکم: محمد بن راشد آل مکتوم
تعاریف (ماده 1)
فرمان چند اصطلاح اساسی را تعریف میکند، از جمله:
- حق سطحی: «حقی عینی که مالک به دارنده حق سطحی برای بهرهبرداری از زمین تجاری اعطا میکند»
- مالک: دولت یا نهاد دولتی مالک زمین تجاری
- دارنده حق سطحی: شخص حقیقی یا حقوقی که حق سطحی به او اعطا شده است
- زمین تجاری: قطعه زمینی متعلق به دولت که برای اهداف تجاری یا صنعتی اختصاص یافته است
دامنه شمول و اهداف
احکام این فرمان بر اراضی تجاریای اعمال میشود که حق سطحی بر آنها طبق ضوابط تعیینشده اعطا میشود.
اهداف فرمان:
- ساماندهی بهرهبرداری از اراضی تجاری
- کنترل بهرهبرداری از اراضیای که قرار است توسعه یابند
- تشویق سرمایهگذاری در املاک
- فراهم کردن فرصتهای سرمایهگذاری و بازده مالی برای سرمایهگذاران
صلاحیتهای اداره (ماده 4)
اداره اراضی و املاک عهدهدار امور زیر است:
- تصویب شرایط و ضوابط
- تعیین اراضی واجد شرایط برای حق سطحی
- وضع معیارهای بهرهبرداری بهینه
- پیگیری و نظارت بر پروژهها
- نظارت و بازرسی
- رسیدگی به شکایات و اعتراضات
ایجاد حق سطحی (ماده 5)
- این حق به موجب قراردادی میان دارنده حق سطحی و مالک ایجاد میشود
- این حق باید در دفتر ثبت ویژه ثبت شود
- هر اقدامی برخلاف این، باطل تلقی میشود
مدت حق سطحی (ماده 6)
- حداکثر مدت اولیه: 35 سال
- حداکثر مدت با تمدید: در مجموع 50 سال
- مدت باید در قرارداد تعیین شود
- تعیین نکردن مدت به ثبت نشدن حق میانجامد
تجدید حق سطحی (ماده 7)
- این حق از تاریخ ثبت تا پایان مدت آن معتبر است
- دارنده حق سطحی باید دستکم دو سال پیش از پایان مدت، درخواست تجدید کند
- تجدید مستلزم موافقت مالک است
تعهدات دارنده حق سطحی (ماده 8)
دارنده حق سطحی ملزم به رعایت موارد زیر است:
- قوانین و مقررات لازمالاجرا و قرارداد
- بهرهبرداری از زمین طبق هدف تعیینشده
- تکمیل تأسیسات در مواعد تعیینشده
- اخذ گواهی پایان کار ظرف 5 سال
- پرداخت هزینههای مقرر
- تغییر ندادن کاربری زمین بدون موافقت
- عدم انتقال حق، جز از طریق رهن، پیش از صدور گواهی پایان کار
- خودداری از هر اقدامی که به مالک زیان برساند
- هرگونه تعهد دیگری که اداره تعیین کند
دفتر ثبت (ماده 9)
اداره دفتر ثبت ویژهای ایجاد میکند که موارد زیر در آن ثبت میشود:
- حقوق و قراردادها
- اعمال حقوقی مربوط به حق سطحی
رهن حق سطحی (ماده 10)
- رهن تضمینی این حق جایز است
- مستلزم موافقت کتبی قبلی مالک و اداره است
- احکام قانونی مربوط بر آن حاکم است
مالکیت ساختمانها و تأسیسات (ماده 11)
- دارنده حق سطحی در طول مدت حق، مالک ساختمانهایی است که احداث کرده است
- پس از صدور گواهی پایان کار، حق هرگونه تصرف در آنها را دارد
- پیش از صدور گواهی پایان کار، تصرف در واحدهای ملکی پیشفروش (روی نقشه) امکانپذیر است
- پس از پایان حق، مالکیت به مالک منتقل میشود (مگر با توافق)
پایان حق سطحی (ماده 12)
این حق در موارد زیر پایان مییابد:
- انقضای مدت و تجدید نشدن آن
- توافق طرفین بر خاتمه
- حکم قطعی دادگاه
- جمع شدن دو سمت مالک و دارنده حق سطحی در یک شخص
- قصور دارنده حق سطحی در اخذ گواهی پایان کار به مدت سه سال متوالی
توجه: از بین رفتن ساختمانها به حق پایان نمیدهد و میتوان از زمین به روشهای دیگری بهرهبرداری کرد
انتقال حق سطحی (ماده 13)
- طبق گواهی انحصار وراثت شرعی به وراث قانونی منتقل میشود
- انتقال آن از طریق وصیت امکانپذیر است
گواهی پایان کار (ماده 14)
- صدور: شهرداری پس از تکمیل پروژه آن را صادر میکند
- تصرفات: در طول مدت حق معتبرند و با پایان آن خاتمه مییابند
- جریمهها: «اگر بیش از (5) پنج سال از ساخت بگذرد و گواهی صادر نشود، جریمه تأخیری معادل (1%) ارزش بازار بهصورت سالانه اعمال میشود»
- معافیت: دارنده حق سطحی در صورت وجود دلایل خارج از ارادهاش معاف میشود
- محاسبه: کسری از سال، یک سال کامل محسوب میشود
تصرف در مالکیت شرکتها (ماده 15)
فروش، رهن یا واگذاری مالکیت مؤسسات/شرکتهایی که حق سطحی به آنها اعطا شده، بدون موافقت قبلی مالک، اداره و مرجع صالح صدور مجوز تجاری جایز نیست
مقررات پایانی
ماده 16: مدیر کل تصمیمات اجرایی لازم را صادر میکند
ماده 17: لغو هرگونه مقررات مغایر
ماده 18: منتشر میشود و از تاریخ انتشار لازمالاجرا است
