مقاله حقوقی · مسئولیت پزشکی · 2 دقیقه مطالعه · 29 ژوئن 2026
مقدمه
زندگی گرانبهاترین موهبتی است که خداوند به بشر عطا کرده است، اما اگر این زندگی سرشار از درد و رنج باشد چه؟ اینجاست که بحث درباره مفهوم قتل از روی ترحم مطرح میشود.
تعریف قتل از روی ترحم
قتل از روی ترحم نوعی قتل است که انگیزه آن دلسوزی و ترحم نسبت به بیماری است که امیدی به بهبودش نیست و رنجی شدید را تحمل میکند. گاه بیمار از پزشک یا شخص دیگری درخواست میکند که برای تسکین رنجی که متحمل است، به زندگی او پایان دهد.
دیدگاه دینی درباره قتل از روی ترحم
همه ادیان بزرگ این نوع قتل را حرام میدانند و آن را خودکشی و گرفتن جانی تلقی میکنند که خداوند گرفتنش را حرام کرده است، صرفنظر از شدت بیماری یا ناتوانی.
قتل از روی ترحم در کشورهای اروپایی
قتل از روی ترحم در برخی کشورهای اروپایی مانند هلند، بلژیک و پرو قانونی شده است. هلند نخستین کشوری بود که در سال 2002 قتل از روی ترحم را قانونی کرد.
موضع قانونی در امارات
موضع قانونگذار اماراتی در این باره روشن است. ماده 9 قانون شماره 10 سال 2008 درباره مسئولیت پزشکی مقرر میدارد: «پایان دادن به زندگی بیمار به هر دلیلی جایز نیست.»
کیفیات مخففه در قوانین امارات
با وجود جرمانگاری قتل از روی ترحم از سوی قانونگذار، ارتکاب قتل از روی دلسوزی یا به انگیزههای غیرشرورانه، به موجب مواد 97 و 98 فرمانقانون شماره 31 سال 2021، از کیفیات مخففه مجازات به شمار میرود.
دیدگاه کارشناسان
أحمد صابر – رئیس بخش دعاوی قضایی
قتل از روی ترحم در بسیاری از کشورهای جهان موضوعی حساس و بحثبرانگیز است. از منظر حقوقی، باید بپذیریم که حمایت از جان انسان از اهمیتی بسیار بالا برخوردار است. قوانین امارات در این زمینه روشناند و بر حرمت زندگی تأکید دارند و پایان دادن به آن را تحت هیچ شرایطی مجاز نمیدانند. با این حال، باید دلایلی را نیز که برخی اشخاص را به سوی این گزینه سوق میدهد در نظر بگیریم، و ممکن است به بازنگری در برخی جنبههای حقوقی مرتبط با این موضوع نیاز باشد.
ندی الماوی – رئیس بخش مشاوره
قتل از روی ترحم موضوعی است که مستلزم برقراری توازن میان خواستههای شخصی بیمار، اخلاق پزشکی و ارزشهای دینی و اجتماعی است. از منظر اخلاقی، میتوانیم تمایل بیمار به پایان دادن به رنج خود را درک کنیم، بهویژه اگر در درد شدید باشد و امیدی به بهبود نداشته باشد. اما از سوی دیگر، باید به ارزشهای دینی و اجتماعیای احترام بگذاریم که زندگی را موهبتی مقدس از جانب خداوند میدانند که نباید در آن مداخله کرد. در نهایت، تصمیمات مربوط به قتل از روی ترحم آسان نیستند و نیازمند مطالعه و تأمل عمیقاند.
سخن پایانی
تردیدی نیست که قتل از روی ترحم هم از نظر اخلاقی و هم از نظر قانونی جرم است، با هدف حمایت از جان اشخاص و پاسداری از حرمت زندگی انسان؛ اصلی که همه کشورهای عربی و اسلامی به آن پایبندند.
